Thủy điện tích năng 21.101 tỷ và nhà đất Khánh Hòa

Tại xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa, Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái có tổng mức đầu tư hơn 21.101 tỷ đồng và đã thi công được hơn 20 tháng kể từ khi khởi công vào tháng 2/2025. Theo CafeF, đến nay khối lượng đào và gia cố hầm đạt 42% hợp đồng, còn nhà máy ngầm đạt 41%. Đây là dự án thủy điện tích năng đầu tiên của Việt Nam, với phần lớn hạng mục nằm sâu tới 500m dưới lòng đất. Với người đang tìm hiểu thị trường mua bán nhà đất Khánh Hòa, một công trình hạ tầng năng lượng quy mô này là thông tin nên nắm, dù cần đọc nó một cách tỉnh táo.

Dự án thủy điện tích năng Bác Ái lớn đến mức nào

Chủ đầu tư là Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Ban Quản lý dự án Điện 3 (EVNPMB3) được giao đại diện quản lý và điều hành công trình. Nhà máy gồm 4 tổ máy, mỗi tổ có công suất 300 MW, cộng lại là 1.200 MW công suất lắp đặt. MW (megawatt) là đơn vị đo công suất phát điện; con số 1.200 MW cho thấy đây là nguồn điện cỡ lớn trong hệ thống quốc gia.

Tiêu đề bài viết gốc giới thiệu Bác Ái là công trình lớn nhất Đông Nam Á nằm sâu dưới lòng đất. Điều làm dự án khác biệt là toàn bộ hệ thống nhà máy và đường hầm được đặt ngầm ở độ sâu lên tới 500m. Thi công ngầm trên diện rộng trong điều kiện địa chất phức tạp đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, cách tổ chức công trường chặt chẽ và kiểm soát an toàn nghiêm ngặt.

Theo kế hoạch, tổ máy số 1 sẽ phát điện vào tháng 12/2029. Ba tổ máy còn lại lần lượt vận hành vào tháng 4, tháng 8 và tháng 12/2030. Toàn bộ dự án dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2031.

Thủy điện tích năng là gì và vì sao được ví như cục pin

Thủy điện tích năng là loại nhà máy dùng hai hồ chứa ở hai cao độ khác nhau. Khi lưới điện dư thừa, nhà máy dùng điện để bơm nước từ hồ thấp lên hồ cao. Khi nhu cầu điện tăng, nước từ hồ trên được xả qua tuabin để phát điện trở lại. Vì có thể cất giữ năng lượng rồi dùng vào lúc cần, loại nhà máy này thường được gọi là một cục pin khổng lồ.

Phương án vận hành của Bác Ái là bơm tích nước vào giờ thấp điểm và phát điện vào giờ cao điểm. Cách làm này giúp thu hẹp chênh lệch tiêu thụ điện giữa các khung giờ trong ngày. Ngoài ra, nhà máy còn đảm nhận ba chức năng kỹ thuật cho lưới điện.

Điều tần là việc giữ tần số dòng điện ổn định khi phụ tải thay đổi đột ngột. Bù công suất phản kháng là cách giữ điện áp trên lưới ở mức an toàn. Dự phòng quay là lượng công suất của các tổ máy đang chạy sẵn, có thể huy động gần như ngay lập tức khi một nguồn khác gặp sự cố. Gộp lại, các chức năng này giúp hệ thống điện vận hành vững hơn.

Thi công sâu 500m dưới lòng đất đang tiến triển ra sao

Theo thông tin từ EVNPMB3, vùng địa chất xấu đã có chuyển biến: đá bớt vụn dần. Nhà thầu vẫn tiếp tục thăm dò để có kết luận chính xác, từ đó chọn cách xử lý phù hợp với từng loại đá và kết cấu gặp phải khi đào.

Một số hạng mục chính đã chạy nhanh hơn kế hoạch nhờ bố trí đủ nhân lực, thiết bị. Hạng mục nhà máy ngầm do Tổng công ty Sông Đà thi công đạt khối lượng đào và gia cố tương đương 115% kế hoạch quý III. Hầm xả đoạn 2, do Sông Đà và Công ty Cổ phần Xây dựng 47 (C47) thực hiện, đạt tương đương 386% kế hoạch quý III.

Đại diện C47 cho biết đây là một trong những công trình ngầm phức tạp nhất mà đơn vị từng làm. Hầm có kích thước lớn nên phải chia làm hai tầng đào, khiến số chu kỳ khoan, nổ mìn, bốc xúc và gia cố tăng gần gấp đôi. Mặt bằng thi công lại chật, hầm xả nằm sát các hạng mục ngầm của nhà thầu khác, nên việc nổ mìn phải được phối hợp kỹ để thiết bị không đi chồng chéo và luôn giữ khoảng cách an toàn.

Về số liệu lũy kế, liên danh nhà thầu đã hoàn tất đào, gia cố 3 tuyến hầm và 2 ngách thi công, đồng thời đang làm 7 tuyến hầm cùng nhà máy. Khối lượng hầm đạt 7.160/17.000md; md là mét dài, tức chiều dài đường hầm đã đào xong. Phần nhà máy ngầm đạt 87.835/214.247m3. Theo EVNPMB3, tiến độ tổng thể vẫn bám kế hoạch.

Bối cảnh: vì sao Khánh Hòa có dự án điện đặc biệt này

Khu vực Bác Ái trước đây thuộc tỉnh Ninh Thuận và nay nằm trong tỉnh Khánh Hòa sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ vốn được biết đến với nhiều dự án điện gió và điện mặt trời. Các nguồn này phụ thuộc thời tiết, phát nhiều vào giữa trưa hay mùa gió nhưng lại giảm lúc tối, nên hệ thống điện thường cần những nhà máy có khả năng lưu trữ và điều tiết như thủy điện tích năng. Đây là cách giải thích phổ biến về vai trò của loại công trình này, không phải nhận định riêng của nguồn tin về dự án Bác Ái.

Với mức đầu tư hơn 21.101 tỷ đồng và thời gian xây dựng kéo dài đến tháng 5/2031, dự án là một trong những công trình hạ tầng lớn nhất từng triển khai trên địa bàn. Thông thường, một công trường quy mô như vậy kéo theo lượng lớn kỹ sư, công nhân và nhà thầu phụ đến sinh sống, làm việc trong nhiều năm.

Mua bán nhà đất Khánh Hòa: dự án này có ý nghĩa gì

Cần nói rõ: nguồn tin không đề cập đến giá đất hay thị trường bất động sản quanh dự án. Những gì dưới đây là suy luận theo thông lệ, để người mua và người bán tự cân nhắc.

Trong giai đoạn thi công, nhu cầu thuê nhà, phòng trọ và dịch vụ ăn ở quanh công trường thường tăng, vì người lao động cần chỗ ở gần nơi làm việc. Người có nhà ở các khu dân cư lân cận có thể cân nhắc cho thuê, nhưng nên hiểu rằng nhu cầu này gắn với tiến độ công trình và có thể giảm khi dự án hoàn thành.

Về dài hạn, một nguồn điện ổn định là yếu tố mà các nhà đầu tư công nghiệp, du lịch thường đánh giá cao khi chọn địa điểm. Điều đó có thể hỗ trợ kinh tế địa phương, song khó quy đổi trực tiếp thành mức tăng giá nhà đất cụ thể. Một nhà máy điện không giống một tuyến cao tốc hay khu đô thị: nó ít khi tạo ra dòng dân cư mới sinh sống lâu dài ngay cạnh công trình.

Người bán nên thận trọng với việc dùng tên dự án để nâng giá, còn người mua nên cảnh giác với những lời quảng cáo kiểu đất ven siêu dự án. Khu vực quanh các công trình thủy điện thường có hành lang bảo vệ hồ chứa, đường dây và các hạng mục kỹ thuật, nơi việc xây dựng nhà ở bị hạn chế.

Xem tin mua bán nhà đất tại Khánh Hòa trên TimBDSvn

Mua đất gần công trình hạ tầng cần kiểm tra những gì

Trước hết là pháp lý. Sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) hoặc sổ hồng phải đứng tên chính chủ, ghi rõ loại đất. Đất thổ cư, tức đất ở, mới được xây nhà; đất nông nghiệp hay đất rừng muốn xây dựng phải chuyển mục đích sử dụng, thường tốn thêm tiền sử dụng đất và không phải lúc nào cũng được chấp thuận.

Tiếp theo là quy hoạch. Người mua có thể đề nghị cơ quan quản lý đất đai cấp xã hoặc tỉnh cung cấp thông tin quy hoạch của thửa đất, để biết thửa đất có nằm trong vùng thu hồi, hành lang an toàn công trình điện hay vùng bảo vệ hồ chứa hay không. Quy hoạch sử dụng đất cho biết mỗi khu đất được dùng vào mục đích gì trong tương lai; đất nằm trong diện thu hồi thường chỉ được bồi thường theo bảng giá của Nhà nước, có thể thấp hơn nhiều so với giá mua trên thị trường.

Cuối cùng là tài chính. Nếu vay mua nhà hay mua đất, ngân hàng sẽ thẩm định giá tài sản dựa trên pháp lý và giá giao dịch thực tế, chứ không dựa vào kỳ vọng từ dự án. Người mua nên tính kỹ lãi suất, khả năng trả góp và các khoản thuế, phí chuyển nhượng trước khi xuống tiền.

Câu hỏi thường gặp

Nhà máy Thủy điện tích năng Bác Ái nằm ở đâu và bao giờ hoàn thành?

Dự án nằm tại xã Bác Ái Tây, tỉnh Khánh Hòa, khởi công tháng 2/2025. Tổ máy số 1 dự kiến phát điện tháng 12/2029, ba tổ máy còn lại vận hành vào tháng 4, tháng 8 và tháng 12/2030. Toàn bộ công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 5/2031.

Dự án có làm giá đất Khánh Hòa tăng không?

Nguồn tin không đưa ra bất kỳ thông tin nào về giá đất. Theo thông lệ, công trình năng lượng ít tạo sức bật trực tiếp cho giá nhà đất như đường giao thông hay khu đô thị. Người mua nên dựa vào pháp lý, quy hoạch và giá giao dịch thực tế hơn là lời quảng cáo gắn với dự án.

Có nên mua nhà gần công trường để cho thuê?

Nhu cầu thuê chỗ ở của kỹ sư, công nhân thường tăng trong giai đoạn thi công kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên nhu cầu này có thể giảm khi dự án xong vào năm 2031, nên người mua cần tính phương án khai thác lâu dài. Cũng cần kiểm tra xem bất động sản có nằm trong hành lang an toàn công trình hay không.

Tiến độ thi công dự án hiện đạt bao nhiêu?

Sau hơn 20 tháng, khối lượng đào và gia cố hầm đạt 7.160/17.000 mét dài, tương đương 42% hợp đồng. Nhà máy ngầm đạt 87.835/214.247m3, khoảng 41%. Theo EVNPMB3, tiến độ tổng thể vẫn đáp ứng kế hoạch.

Làm sao biết thửa đất có dính quy hoạch dự án hay không?

Người mua có thể đề nghị cơ quan quản lý đất đai địa phương cung cấp thông tin quy hoạch của thửa đất trước khi đặt cọc. Đồng thời nên đối chiếu sổ đỏ, sổ hồng với hiện trạng và hỏi chính quyền xã về các vùng thu hồi hoặc hành lang bảo vệ công trình. Bước này giúp tránh rủi ro mua phải đất không xây dựng được.