Sập cần cẩu ở São Paulo và bài học an toàn cho người mua nhà

Trưa 24/10, một chiếc cần cẩu cỡ lớn ở thành phố São Paulo (Brazil) bất ngờ đổ nghiêng, vắt ngang kết cấu của tuyến đường sắt ray đơn trên cao. Một đoàn tàu điện chạy tới ngay sau đó đã tông vào, làm cần cẩu gãy tiếp và rơi xuống mặt đường. Không có thương vong trong số hành khách, nhưng giao thông, lưới điện và một số công trình xung quanh bị ảnh hưởng. Với người đang tính mua nhà hay đầu tư bất động sản cạnh công trường và tuyến đường sắt đô thị, đây là tình huống đáng để suy ngẫm.

Chuyện gì đã xảy ra ở São Paulo ngày 24/10

Theo thông tin cafef đăng lại từ báo Tiền phong (tác giả Lê Tuấn), đơn vị vận hành tàu điện địa phương cho biết cần cẩu đã lật và mắc vào hệ thống ray đơn. Đường sắt ray đơn, hay monorail, là loại tàu chạy trên một dầm duy nhất đặt trên cao, thường được dùng ở các đô thị đông đúc vì chiếm ít diện tích mặt đất. Chính vì tàu chạy trên một dầm hẹp, mọi vật cản rơi vào kết cấu đều có thể nằm thẳng trên lộ trình của đoàn tàu.

Đoàn tàu đi tới đúng lúc cần cẩu vẫn đang vướng trên ray. Cú va chạm khiến thiết bị này gãy thêm và đổ xuống đường bên dưới. Hình ảnh khoảnh khắc va chạm được kênh CNN Brazil ghi lại và lan truyền sau đó.

Người điều khiển cần cẩu được đơn vị quản lý thiết bị đưa đi cấp cứu. Hành khách trên tàu được sơ tán an toàn. Đoàn tàu sau đó được kéo về khu bảo dưỡng để kiểm tra và sửa chữa. Nguyên nhân khiến cần cẩu đổ vẫn đang được điều tra.

Thiệt hại lan ra đường phố, lưới điện và nhà dân ra sao

Điều đáng chú ý là hậu quả không chỉ dừng ở đường ray. Lực lượng cứu hỏa nhận tin báo vào buổi trưa cùng ngày về một sự cố liên quan tới đường ống, cây xanh, dây điện và bức tường của một cơ sở kinh doanh bị đổ. Sáu xe chuyên dụng và hai mô tô nghiệp vụ đã được điều tới hiện trường.

Giao thông quanh khu vực bị gián đoạn, cơ quan chức năng phải có mặt để phân luồng, một số tuyến xe buýt buộc phải đổi lộ trình. Kỹ thuật viên của đơn vị vận hành tàu điện tiếp tục khắc phục để khôi phục hoạt động trên đoạn tuyến bị ảnh hưởng.

Về điện, một công ty điện lực cho biết nguồn điện tại khu vực đã gặp trục trặc. Phần lớn khách hàng được cấp điện trở lại nhờ hệ thống điều khiển từ xa, nhưng ở lần cập nhật gần nhất vẫn còn năm hộ dân chưa có điện và các đội kỹ thuật vẫn làm việc tại chỗ.

Nhìn từ góc độ một chủ nhà, chuỗi thiệt hại này cho thấy một sự cố công trường có thể chạm tới tài sản của những người không hề liên quan: bức tường của cơ sở kinh doanh bị đổ, cây xanh, đường ống và nguồn điện sinh hoạt của các hộ xung quanh.

Bối cảnh: vì sao cần cẩu cạnh tuyến đường sắt trên cao là rủi ro lớn

Nguồn tin chưa cho biết cần cẩu đang phục vụ công trình nào hay vì sao nó đổ. Tuy vậy, theo thông lệ của ngành xây dựng, cần cẩu cỡ lớn thường được dựng ở các dự án cao tầng hoặc hạ tầng trong lòng đô thị, nơi mặt bằng chật và sát các tuyến giao thông đang khai thác. Bán kính quay và chiều cao của cần cẩu khiến vùng ảnh hưởng khi có sự cố lớn hơn nhiều so với ranh giới công trường.

Các nguyên nhân thường được xem xét trong những vụ đổ cần cẩu nói chung gồm nền đặt chân cẩu không đủ chịu lực, nâng vượt tải, gió mạnh, lỗi lắp dựng hoặc lỗi vận hành. Trường hợp ở São Paulo cần chờ kết luận điều tra chính thức, nên mọi giả thiết lúc này chỉ mang tính tham khảo.

Ở Việt Nam, khi các đô thị lớn đẩy nhanh đầu tư đường sắt đô thị, đường vành đai và các dự án cao tầng, cảnh cần cẩu hoạt động sát hạ tầng giao thông và khu dân cư cũng ngày càng phổ biến. Đó là lý do một vụ việc ở tận Nam Mỹ vẫn có giá trị tham chiếu với thị trường bất động sản trong nước.

Người mua nhà gần công trường và tuyến metro nên lưu ý gì

Bất động sản ven tuyến đường sắt đô thị thường được quảng bá với lợi thế kết nối, và giá nhà khu vực này có xu hướng tăng khi tuyến đi vào vận hành. Nhưng giai đoạn trước và trong khi xây dựng, người mua cần nhìn cả mặt rủi ro.

Trước khi xuống tiền mua nhà sát công trường, người mua có thể hỏi chủ đầu tư hoặc chính quyền địa phương về tiến độ thi công còn lại, loại thiết bị nặng sẽ được sử dụng và thời gian dự kiến tháo dỡ cần cẩu. Một công trường kéo dài nhiều năm đồng nghĩa với nhiều năm sống cạnh tiếng ồn, bụi và rủi ro dù nhỏ về sự cố.

Kiểm tra quy hoạch cũng là việc nên làm. Quy hoạch chi tiết 1/500 là bản vẽ thể hiện cụ thể vị trí từng công trình, đường sá và hạ tầng trong một khu vực, giúp người mua biết sát nhà mình sắp có tòa cao tầng, nhà ga hay đường trên cao hay không. Thông tin này kết hợp với giấy tờ pháp lý như sổ hồng, tức giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, cho bức tranh đầy đủ hơn về tài sản.

Ngoài ra, người mua có thể cân nhắc bảo hiểm cháy nổ và thiệt hại tài sản cho căn nhà. Vụ ở São Paulo cho thấy tường của một cơ sở kinh doanh bị đổ và đường dây điện bị ảnh hưởng; ở những tình huống tương tự, việc có hợp đồng bảo hiểm thường giúp chủ nhà chủ động hơn trong khi chờ xác định trách nhiệm bồi thường của bên gây ra sự cố.

Tác động với người mua và người bán bất động sản ven tuyến đường sắt

Với người bán, một sự cố đơn lẻ thường không làm thay đổi giá trị dài hạn của vị trí gần tuyến đường sắt, vì lợi ích kết nối vẫn còn đó. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, những thông tin về an toàn thi công có thể khiến người mua thận trọng hơn và mặc cả kỹ hơn với các căn nằm sát công trường đang hoạt động.

Với người mua để ở, câu hỏi nên đặt ra là mình chịu được bao lâu cảnh sống cạnh công trường. Nếu dự án lân cận còn thi công dài, mua sau khi hạ tầng hoàn thiện có thể đắt hơn nhưng ít rủi ro hơn. Ngược lại, nhà đầu tư chấp nhận giai đoạn bất tiện thường kỳ vọng mua được giá thấp hơn trước khi khu vực thay da đổi thịt.

Với người thuê nhà, việc gián đoạn giao thông, đổi lộ trình xe buýt hay mất điện như ở São Paulo là những phiền toái có thể xảy ra quanh khu vực công trình. Người thuê có thể thỏa thuận với chủ nhà về trách nhiệm khi điện, nước bị gián đoạn kéo dài vì nguyên nhân bên ngoài.

Ở cấp độ thị trường bất động sản, các vụ việc như thế này nhắc rằng giá trị của một bất động sản không chỉ nằm ở diện tích và vị trí, mà còn ở mức độ an toàn và chất lượng quản lý của các công trình xung quanh.

Câu hỏi thường gặp

Vụ cần cẩu đổ ở São Paulo có gây thương vong không?

Theo thông tin được công bố, hành khách trên tàu được sơ tán an toàn. Người điều khiển cần cẩu được đưa đi cấp cứu, nhưng nguồn tin không nêu tình trạng sức khỏe cụ thể. Nguyên nhân vụ việc vẫn đang được điều tra.

Sự cố ảnh hưởng tới người dân sống quanh khu vực thế nào?

Giao thông bị gián đoạn, nhiều tuyến xe buýt phải đổi lộ trình và lưới điện gặp trục trặc. Phần lớn khách hàng đã có điện trở lại qua hệ thống điều khiển từ xa, nhưng ở lần cập nhật gần nhất còn năm hộ dân chưa có điện. Tường của một cơ sở kinh doanh, cây xanh và đường ống cũng bị ảnh hưởng.

Có nên mua nhà sát công trường đang dùng cần cẩu lớn không?

Không có câu trả lời chung cho mọi trường hợp. Người mua nên tìm hiểu tiến độ thi công còn lại, xem quy hoạch chi tiết khu vực và cân nhắc bảo hiểm tài sản. Nếu ưu tiên sự yên tĩnh và an toàn, chờ công trình xung quanh hoàn thiện thường là lựa chọn thận trọng hơn.

Giá nhà gần tuyến đường sắt đô thị có bị ảnh hưởng bởi những sự cố như vậy?

Thông thường, một sự cố riêng lẻ ít làm thay đổi giá trị dài hạn của vị trí gần tuyến đường sắt, vì lợi thế kết nối vẫn được người mua đánh giá cao. Tuy vậy, trong ngắn hạn người mua có thể thận trọng và đàm phán giá chặt hơn với những căn nằm sát công trường đang thi công.

Nếu nhà bị hư hại do sự cố công trường lân cận thì làm gì?

Theo thông lệ, chủ nhà nên ghi nhận hiện trạng bằng hình ảnh, báo chính quyền địa phương và liên hệ đơn vị thi công để làm rõ trách nhiệm bồi thường. Nếu có bảo hiểm tài sản, chủ nhà cần thông báo sớm cho công ty bảo hiểm theo điều khoản hợp đồng.