Nhà riêng Hà Nội trên 100 m2 đất tái hiện nếp nhà Bắc Bộ

Một ngôi nhà riêng trong ngõ ở phía tây Hà Nội, cách chùa Thầy khoảng 500 m, vừa được giới thiệu như một cách đưa tinh thần nhà làng Bắc Bộ vào đời sống hiện đại. Theo vnexpress.net, công trình dựng trên mảnh đất 100 m2, có tổng diện tích sàn 400 m2, dùng mái ngói đỏ, gỗ tự nhiên và nhiều khoảng sân vườn thay cho kiểu nhà ống bê tông kín mít quen thuộc.

Với người đang tính mua đất xây nhà ở Hà Nội, câu chuyện này đáng đọc không phải vì vẻ đẹp hoài cổ, mà vì nó cho thấy một mảnh đất diện tích vừa phải vẫn có thể chứa đủ công năng cho một gia đình nhiều thế hệ, đồng thời giữ được ánh sáng, gió và cây xanh. Thiết kế và thi công do AN NAM Design and Build thực hiện.

Ngôi nhà ở phía tây Hà Nội được tổ chức ra sao

Điểm khác biệt đầu tiên nằm ở cách sử dụng đất. Thay vì phủ kín mảnh đất, kiến trúc sư giảm mật độ xây dựng xuống còn khoảng hai phần ba so với thông thường. Mật độ xây dựng là tỷ lệ giữa diện tích đất bị công trình chiếm chỗ và tổng diện tích lô đất; con số càng thấp thì phần đất để trống làm sân, vườn càng nhiều.

Phần đất được giải phóng không bị bỏ phí. Mặt bằng phía trước được vẽ theo hình chữ L, ôm lấy ba lớp không gian xanh: sân trước, vườn giữa và khoảng xanh phía sau. Để bù lại diện tích sàn, ngôi nhà phát triển theo chiều cao, nhờ đó vẫn đạt tổng 400 m2 sàn trên nền đất 100 m2.

Các khoảng trống không dừng ở mặt đất mà tiếp tục đi lên theo chiều đứng qua hệ thông tầng, ban công và sân vườn trên cao. Thông tầng là khoảng không xuyên qua hai hay nhiều tầng liền nhau, không có sàn ngăn, giúp ánh sáng rọi sâu xuống các tầng dưới và tạo luồng đối lưu không khí. Theo mô tả của nguồn tin, cách bố trí này giúp ánh sáng vào sâu trong nhà và không khí lưu thông giữa các tầng.

Phân tầng công năng khá rõ ràng. Tầng một dành cho phòng khách, bếp và phòng ăn, nối thẳng ra sân vườn. Tầng lửng, tức tầng trung gian có cao độ thấp hơn tầng chính, được dùng làm chỗ làm việc, học tập và thờ tự. Tầng 2 và tầng 3 bố trí bốn phòng ngủ, tách biệt với khu sinh hoạt chung phía dưới. Cầu thang đặt sát một bên nhà để không cắt ngang các không gian chính.

Mái ngói, gỗ và đá tổ ong: vật liệu nói lên điều gì

Điểm nhấn ngoại thất là hệ mái ngói đỏ đặt ở nhiều cao độ khác nhau. Theo nguồn tin, giải pháp này chia nhỏ khối nhà, làm giảm cảm giác đồ sộ của một ngôi nhà cao tầng và giúp công trình hòa vào cảnh quan mái ngói xung quanh, nơi khu vực vẫn giữ ngõ nhỏ, ao làng và vườn cây xen kẽ.

Vật liệu dùng xuyên suốt gồm ngói đỏ, gỗ tự nhiên, đá tự nhiên, gạch đất nung, đá tổ ong và gạch gốm. Đá tổ ong là loại đá ong có nhiều lỗ rỗng, vốn quen thuộc trong tường rào, giếng và nhà cổ ở vùng Sơn Tây và nhiều làng Bắc Bộ. Cửa, cột, dầm và hoa văn đều lấy cảm hứng từ kiến trúc truyền thống nhưng được điều chỉnh cho hợp với nhà ở hiện nay.

Trong phòng khách, bàn ghế gỗ mang đường nét cổ, một mảng không gian được tạo hình như mái hiên nhà Bắc Bộ với ngói, cột và cửa gỗ. Chi tiết chạm khắc được giản lược, kết hợp nền đá tối màu và đèn thả. Hệ cửa kính lớn chạy dọc một bên phòng mở tầm nhìn ra cây xanh, rèm tre dùng để điều chỉnh ánh sáng và giữ riêng tư.

Bếp và phòng ăn liên thông, tủ gỗ chạy dọc hai mặt tường, bàn ăn đặt giữa và đón sáng từ cửa kính hai bên. Phòng làm việc kiêm thư viện gia đình có giá sách lớn chạy dọc tường; một góc học riêng cho trẻ nằm cạnh cửa sổ. Phòng ngủ dùng gỗ tự nhiên cho giường, tủ, sàn; cửa sổ khung gỗ với hoa văn hình học. Riêng phòng ngủ của trẻ ở tầng 3 lấy cảm hứng từ hình ảnh tổ chim, là một khối nhô ra khỏi mặt đứng, vừa tạo góc riêng cho trẻ vừa góp phần chia nhỏ hình khối bên ngoài. Khu tắm dùng gạch gốm xanh, có ô lấy sáng tự nhiên và một vách gạch thông gió hoa văn màu đỏ đất nung.

Bối cảnh: vì sao nhà ở Hà Nội cần tính chuyện khí hậu

Khí hậu miền Bắc có mùa hè nắng nóng, mùa đông có gió mùa đông bắc lạnh và ẩm. Nhóm thiết kế, theo nguồn tin, tổ chức các không gian xoay quanh khoảng thoáng hướng đông nam để đón gió mát, đồng thời hạn chế nắng hướng tây và gió đông bắc. Sân vườn, thông tầng và ban công đóng vai trò lớp đệm giữa trong và ngoài, giúp điều tiết vi khí hậu, tức điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, gió trong phạm vi nhỏ quanh và trong ngôi nhà.

Cách làm này về bản chất là nguyên lý cũ của nhà làng: sân, hiên và vườn làm vùng chuyển tiếp. Kiến trúc sư không sao chép nguyên mẫu nhà cổ mà chắt lọc tinh thần ấy để giải quyết bài toán ánh sáng và thông gió. Ở nhiều khu dân cư Hà Nội, nhà ống xây kín đất thường phải phụ thuộc điều hòa và đèn điện cả ban ngày; mô hình giữ lại khoảng trống có thể là một hướng tham khảo cho gia chủ muốn giảm phụ thuộc đó, dù hiệu quả thực tế còn tùy từng lô đất.

Vị trí công trình cũng đáng chú ý. Khu vực quanh chùa Thầy ở phía tây Hà Nội vẫn giữ được cấu trúc làng, khác hẳn nội đô dày đặc. Với những người tìm mua đất ở vùng ven, yếu tố cảnh quan làng quê, ao, vườn thường là lý do lựa chọn, và một thiết kế hòa hợp với cảnh quan như vậy có thể giữ được giá trị sống lâu dài.

Tác động với người mua đất xây nhà và người bán nhà

Với người đang có ý định mua đất ở Hà Nội để tự xây, bài học rõ nhất là diện tích đất không quyết định tất cả. Một lô 100 m2 trong ngõ, nếu được tính toán kỹ, vẫn đủ cho bốn phòng ngủ, phòng thờ, phòng làm việc và ba lớp sân vườn. Điều này có thể giúp người mua cân nhắc giữa một lô đất rộng nhưng xa và một lô vừa phải ở vị trí thuận tiện hơn.

Tuy vậy, trước khi xuống tiền, người mua cần kiểm tra pháp lý thật kỹ. Lô đất nên có sổ đỏ, tức giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, với phần diện tích đất ở (thổ cư) đủ cho dự định xây dựng. Cần tra cứu quy hoạch để biết chỉ tiêu mật độ xây dựng và số tầng tối đa được phép tại khu vực, vì những chỉ tiêu này quyết định ngôi nhà có thể cao bao nhiêu và diện tích sàn đạt được là bao nhiêu. Theo thông lệ, nhà riêng ở đô thị cần giấy phép xây dựng trước khi khởi công; khu vực gần di tích có thể còn có yêu cầu riêng về chiều cao, hình thức kiến trúc, nên người mua nên hỏi cơ quan quản lý địa phương.

Về chi phí, nguồn tin không công bố giá xây dựng hay giá đất. Theo kinh nghiệm chung, vật liệu tự nhiên như gỗ, đá, ngói thủ công và các chi tiết thủ công thường đắt hơn vật liệu công nghiệp, và gỗ ngoài trời cần bảo dưỡng định kỳ chống mối, ẩm. Gia chủ nên dự trù ngân sách cho cả xây dựng lẫn bảo trì nhiều năm.

Với người bán nhà, một ngôi nhà có thiết kế riêng, nhiều ánh sáng và cây xanh thường gây ấn tượng tốt khi chào bán. Mặt khác, phong cách rõ nét có thể hợp với một nhóm khách nhất định chứ không phải mọi người, nên khi định giá, người bán nên tham khảo giá nhà đất cùng khu vực thay vì chỉ dựa vào chi phí đã bỏ ra.

Có nên học theo mô hình này khi xây nhà riêng

Không phải gia đình nào cũng cần mái ngói nhiều tầng hay phòng ngủ tổ chim. Nhưng một số nguyên tắc có thể áp dụng rộng: xác định hướng gió, hướng nắng trước khi chọn mặt bằng; dành phần đất cho khoảng trống thay vì xây kín; dùng thông tầng để kéo ánh sáng xuống tầng dưới; đặt cầu thang sát một bên để giải phóng không gian chính. Những lựa chọn này nên được bàn với kiến trúc sư ngay từ khi xem đất, vì hình dáng và hướng lô đất ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện.

Người mua cũng nên nhớ rằng giảm mật độ xây dựng nghĩa là chấp nhận ít diện tích tầng trệt hơn, bù lại bằng chiều cao. Do đó, giới hạn số tầng theo quy hoạch tại khu vực là thông tin cần nắm sớm để tránh thiết kế vượt chỉ tiêu.

Câu hỏi thường gặp

Mảnh đất 100 m2 có đủ để xây nhà cho gia đình đông người không?

Theo vnexpress.net, ngôi nhà ở phía tây Hà Nội trên lô đất 100 m2 đạt tổng 400 m2 sàn, gồm bốn phòng ngủ, tầng lửng làm việc, học tập, thờ tự và khu sinh hoạt chung. Điều đó cho thấy diện tích này có thể đáp ứng nhu cầu gia đình nhiều thành viên nếu thiết kế phát triển theo chiều cao. Tuy nhiên số tầng được phép còn phụ thuộc quy hoạch tại từng khu vực.

Mật độ xây dựng là gì và vì sao nên quan tâm khi mua đất?

Mật độ xây dựng là tỷ lệ diện tích đất bị công trình chiếm so với tổng diện tích lô đất. Chỉ tiêu này do quy hoạch quy định và ảnh hưởng tới diện tích sàn bạn có thể xây. Trong công trình được giới thiệu, kiến trúc sư chủ động giảm mật độ còn hai phần ba so với thông thường để dành chỗ cho sân vườn.

Cần kiểm tra giấy tờ gì trước khi mua đất xây nhà ở Hà Nội?

Theo thông lệ, người mua nên kiểm tra sổ đỏ chính chủ, loại đất và phần diện tích đất ở, tình trạng tranh chấp hay thế chấp. Cần tra cứu quy hoạch để biết chỉ tiêu mật độ, chiều cao và lộ giới. Sau khi mua, gia chủ thường phải xin giấy phép xây dựng trước khi thi công.

Nhà dùng nhiều gỗ, ngói và đá tự nhiên có tốn kém không?

Nguồn tin không nêu chi phí của công trình này. Thông thường, vật liệu tự nhiên và chi tiết thủ công có giá cao hơn vật liệu công nghiệp, và gỗ cần bảo dưỡng định kỳ để chống mối, ẩm. Gia chủ nên tính cả chi phí bảo trì dài hạn khi lựa chọn.

Làm sao để nhà ống trong ngõ vẫn đủ sáng và thoáng?

Công trình này dùng khoảng thoáng hướng đông nam, hệ thông tầng, ban công và các sân vườn ở nhiều cao độ để đưa ánh sáng và gió vào sâu trong nhà. Đồng thời, thiết kế hạn chế nắng hướng tây và gió đông bắc. Đây là những nguyên tắc có thể tham khảo khi bàn với kiến trúc sư cho lô đất của mình.