Mua nhà Hà Nội giữa mùa bụi mịn: AQI 172, đứng thứ ba thế giới

Sáng 26/10, chỉ số chất lượng không khí (AQI) của Hà Nội tăng từ 164 lúc gần 7h lên 172 lúc gần 9h, đưa thủ đô từ vị trí thứ bảy lên thứ ba trong danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới của ứng dụng IQAir. Nhiều khu vực nội đô như Quảng An, Lò Đúc, Phú Thượng, Vĩnh Tuy cùng lúc ở ngưỡng đỏ, có nơi vượt 200. Với người đang tính mua nhà Hà Nội hay thuê nhà ở nội thành, đây là lúc chất lượng không khí trở thành một tiêu chí cần cân nhắc, bên cạnh giá, pháp lý và vị trí.

Theo CafeF (dẫn VTC News), UBND TP Hà Nội đã có kế hoạch tăng cường kiểm soát phát thải trong mùa khô, trong đó công trường xây dựng là một trong những đối tượng bị siết chặt nhất. Điều này liên quan trực tiếp tới chủ đầu tư, nhà thầu và cả các hộ gia đình đang sửa hay xây nhà.

Không khí Hà Nội sáng 26/10 xấu đến mức nào

AQI là chỉ số tổng hợp mức độ ô nhiễm không khí, càng cao thì không khí càng độc hại. Thang phân loại được dùng gồm 6 mức: từ 0 đến 50 là tốt, 51 đến 100 là trung bình, 101 đến 150 là kém, 151 đến 200 là xấu, 201 đến 300 là rất xấu và trên 300 là nguy hại.

So với thang này, mức 172 mà IQAir ghi nhận cho Hà Nội lúc gần 9h nằm gọn trong ngưỡng xấu. Dữ liệu từ các hệ thống quan trắc cho thấy phần lớn trạm đo trên địa bàn hiển thị AQI ở ngưỡng đỏ và tím. Theo cách hiển thị thông thường của các ứng dụng đo không khí, màu đỏ tương ứng mức xấu và màu tím tương ứng mức rất xấu.

Ở từng điểm đo nội thành, số liệu còn cao hơn mức trung bình của cả thành phố. Khu vực Quảng An, phường Tây Hồ có thời điểm vượt 200, tức đã chạm ngưỡng rất xấu. Phú Thượng đạt 198, sát ranh giới này. Lò Đúc, phường Cửa Nam ghi nhận 181, còn khu vực Vĩnh Tuy cũng ở ngưỡng đỏ.

Đáng chú ý, Quảng An và Phú Thượng thuộc vùng ven hồ Tây, nơi giá nhà đất thuộc nhóm cao của Hà Nội và thường được quảng bá là không gian sống thoáng đãng. Điều đó cho thấy bụi mịn trong những đợt cao điểm không chừa khu vực nào, kể cả những nơi có mặt nước lớn.

Vì sao bụi mịn quay lại sau tháng 9?

Theo nguồn tin, sau thời gian mưa nhiều trong tháng 9, chất lượng không khí Hà Nội có xu hướng cải thiện, rồi ô nhiễm gia tăng trở lại khi bước vào mùa khô. Thời tiết hanh khô, gió yếu và hiện tượng nghịch nhiệt có thể hạn chế khả năng khuếch tán chất ô nhiễm, khiến bụi tích tụ gần mặt đất.

Nghịch nhiệt là hiện tượng lớp không khí phía trên ấm hơn lớp sát mặt đất, tạo thành một kiểu "nắp đậy" giữ bụi và khí thải ở tầng thấp thay vì để chúng bay lên cao. Hiện tượng này thường xuất hiện vào các buổi sáng se lạnh, đúng lúc mật độ xe cộ đi làm tăng cao.

Tuy vậy, nguồn tin nhấn mạnh rằng bên cạnh yếu tố khí tượng, kiểm soát các nguồn phát thải vẫn đóng vai trò quan trọng. Thời tiết chỉ quyết định bụi có thoát đi được hay không; còn lượng bụi sinh ra đến từ hoạt động của con người, trong đó có xây dựng, giao thông, công nghiệp và đốt ngoài trời.

Hà Nội siết công trường xây dựng ra sao

Trước nguy cơ ô nhiễm tăng trong mùa khô, UBND TP Hà Nội đã ban hành kế hoạch tăng cường kiểm soát phát thải và chủ động ứng phó. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế cảnh báo nguy cơ ô nhiễm trước 5 đến 7 ngày.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao làm đầu mối kỹ thuật, tổng hợp dữ liệu quan trắc, dự báo khí tượng và chất lượng không khí để phát cảnh báo. Khi có nguy cơ, cơ quan này rà soát các nguồn thải lớn và thông tin để người dân chủ động phòng ngừa. Trước 48 đến 72 giờ, các cơ quan tiếp tục cập nhật phạm vi và mức độ ảnh hưởng; chính quyền xã, phường tăng kiểm soát công trường, vệ sinh đường phố và khuyến cáo bảo vệ sức khỏe. Trước 24 giờ, phương án ứng phó được rà soát và điều chỉnh theo dự báo mới nhất.

Thành phố cũng nghiên cứu tăng cường kiểm soát công trường xây dựng, cơ sở công nghiệp, phương tiện phát thải cao và hoạt động đốt ngoài trời trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Sở Xây dựng được giao phân loại công trường theo nguy cơ phát tán bụi, ưu tiên các công trình đào đất, san nền, phá dỡ hoặc nằm gần trường học, bệnh viện, khu dân cư.

Với các tuyến đường trọng điểm tích tụ bụi, đơn vị liên quan phải làm sạch ít nhất 2 lượt mỗi ngày trong đợt tăng cường kiểm soát. Sở Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu thử nghiệm công nghệ giám sát bụi công trường theo thời gian thực, tự động dập bụi khi vượt ngưỡng và dùng thiết bị phun sương áp lực cao tại các khu vực ô nhiễm.

Tác động với người mua và người bán nhà đất Hà Nội

Với người mua nhà để ở, câu chuyện không khí có thể khiến cách chọn vị trí thay đổi. Trước đây, người mua chung cư hay nhà riêng ở Hà Nội thường ưu tiên giao thông, trường học và tiện ích. Khi bụi mịn trở thành vấn đề lặp lại mỗi mùa khô, khoảng cách tới các công trường lớn đang đào đất, san nền hay phá dỡ cũng nên được đưa vào danh sách kiểm tra. Một căn hộ đẹp nằm cạnh khu đất đang thi công nhiều năm có thể kém dễ chịu hơn kỳ vọng, nhất là với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người già.

Khi đi xem nhà, người mua có thể tham khảo AQI của khu vực trong vài ngày khác nhau, hỏi về các dự án sắp khởi công xung quanh dựa trên thông tin quy hoạch công khai, và quan sát mật độ cây xanh, mặt nước, hướng gió. Đây là những yếu tố thường không ghi trong sổ hồng hay hợp đồng nhưng ảnh hưởng tới chất lượng sống hằng ngày.

Với chủ đầu tư và nhà thầu, việc Sở Xây dựng phân loại công trường theo nguy cơ phát tán bụi có thể đồng nghĩa với yêu cầu che chắn, tưới ẩm, rửa xe chặt hơn trong giai đoạn tháng 10 đến tháng 3. Theo lẽ thường, chi phí tuân thủ tăng hoặc thời gian thi công bị điều chỉnh có thể tác động tới tiến độ, và người đã đặt cọc mua căn hộ hình thành trong tương lai nên theo dõi điều khoản bàn giao trong hợp đồng.

Với người bán nhà đất Hà Nội, một khu vực có không khí tốt hơn, nhiều cây xanh hơn hoặc ít công trường hơn có thể trở thành lợi thế khi trao đổi với người mua. Ngược lại, nhà nằm sát các tuyến đường thường xuyên tích tụ bụi có thể bị người mua hỏi kỹ hơn. Tuy vậy, chưa có số liệu nào trong nguồn tin cho thấy giá nhà đất đã thay đổi vì ô nhiễm không khí, nên đây chỉ là yếu tố tham khảo chứ không phải dự báo giá.

Với người thuê nhà, lợi thế là sự linh hoạt. Người thuê có thể chọn khu vực xa công trường lớn trong mùa khô, hoặc ưu tiên căn hộ có cửa kín, có chỗ đặt máy lọc không khí. Hộ gia đình đang sửa hoặc xây nhà cũng cần lưu ý: chính quyền xã, phường được giao tăng kiểm soát công trường khi có cảnh báo, nên việc che chắn vật liệu và hạn chế bụi khi phá dỡ là điều nên làm ngay từ đầu.

Người đang ở Hà Nội nên chuẩn bị gì trong mùa khô

Cơ chế cảnh báo trước 5 đến 7 ngày, nếu vận hành đúng kế hoạch, sẽ giúp người dân có thời gian sắp xếp sinh hoạt. Theo thông lệ của các khuyến cáo sức khỏe, khi AQI ở mức xấu, người dân nên hạn chế hoạt động ngoài trời, đeo khẩu trang lọc bụi mịn khi ra đường và đóng cửa sổ vào khung giờ ô nhiễm cao, thường là buổi sáng sớm.

Với người sở hữu nhà, đây cũng là thời điểm cân nhắc đầu tư cho không gian sống: cửa có gioăng kín, hệ thống thông gió có lọc, cây xanh trong nhà hay máy lọc không khí. Những khoản này không lớn so với giá trị căn nhà nhưng có thể cải thiện đáng kể trải nghiệm sống trong những tháng từ tháng 10 đến tháng 3.

Câu hỏi thường gặp

AQI 172 ở Hà Nội sáng 26/10 có nghĩa là gì?

Theo thang 6 mức được nêu, AQI từ 151 đến 200 là mức xấu, gây nguy hại cho sức khỏe. Mức 172 được IQAir ghi nhận lúc gần 9h, đưa Hà Nội lên vị trí thứ ba thế giới. Một số điểm như Quảng An, phường Tây Hồ còn có thời điểm vượt 200, tức mức rất xấu.

Có nên mua nhà gần công trường đang thi công ở Hà Nội không?

Không có câu trả lời chung, nhưng người mua nên tính tới thời gian thi công còn lại và loại công trình. Hà Nội ưu tiên kiểm soát các công trình đào đất, san nền, phá dỡ hoặc gần trường học, bệnh viện, khu dân cư, cho thấy đây là nhóm có nguy cơ phát tán bụi cao. Nếu mua để ở lâu dài, nhà sát những công trường kéo dài nhiều năm thường kém thuận lợi hơn trong mùa khô.

Việc siết kiểm soát bụi có làm chậm tiến độ dự án chung cư không?

Nguồn tin không nêu dự án nào bị chậm. Tuy nhiên, việc phân loại công trường theo nguy cơ bụi và yêu cầu kiểm soát chặt hơn từ tháng 10 đến tháng 3 có thể khiến nhà thầu phải điều chỉnh cách thi công. Người mua căn hộ chưa bàn giao nên đọc kỹ điều khoản về tiến độ và trách nhiệm khi chậm bàn giao trong hợp đồng.

Hà Nội sẽ cảnh báo ô nhiễm không khí cho người dân như thế nào?

Theo kế hoạch của UBND TP Hà Nội, nguy cơ ô nhiễm được cảnh báo trước 5 đến 7 ngày, do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội làm đầu mối. Trước 48 đến 72 giờ, thông tin được cập nhật về phạm vi và mức độ, kèm khuyến cáo sức khỏe. Trước 24 giờ, phương án ứng phó được điều chỉnh theo dự báo mới nhất.

Tự xây hoặc sửa nhà trong mùa khô ở Hà Nội cần lưu ý gì?

Chính quyền xã, phường được giao tăng kiểm soát công trường khi có cảnh báo ô nhiễm, nên chủ nhà nên che chắn vật liệu, tưới ẩm khi đập phá và vận chuyển phế thải gọn gàng. Các hạng mục phá dỡ, đào móng là nhóm phát tán bụi cao, vì vậy nên sắp xếp vào ngày dự báo không khí tốt hơn để giảm ảnh hưởng tới hàng xóm và tránh rủi ro bị nhắc nhở.