Căn hộ chung cư 120 m2 ở Bắc Kinh bỏ 2 phòng ngủ cho bố mẹ già

Một căn hộ chung cư rộng 120 m2 ở quận Hải Điến, Bắc Kinh (Trung Quốc) vừa được cải tạo lại toàn bộ cho một cặp vợ chồng đã nghỉ hưu, trong đó hai trên ba phòng ngủ bị phá vách để nhập vào không gian sinh hoạt chung. Theo VnExpress, người con dâu là người chủ động lên kế hoạch và cùng kiến trúc sư theo sát từ khâu lên phương án đến thi công, với mục tiêu biến căn nhà thành nơi ở an toàn, thuận tiện và vẫn giữ được sở thích riêng của bố mẹ chồng.

Câu chuyện này không nói về giá cả hay giao dịch, nhưng lại chạm tới một câu hỏi mà nhiều gia đình Việt đang mua chung cư hoặc sửa nhà cho cha mẹ thường gặp: một căn hộ rộng có thực sự dễ sống với người già hay không, và nên đánh đổi gì để có được điều đó.

Căn hộ 120 m2 ở Bắc Kinh trước cải tạo gặp vấn đề gì

Trên giấy tờ, 120 m2 với 3 phòng ngủ là một diện tích dư dả cho hai người lớn tuổi. Thực tế lại khác. Hai trong ba phòng ngủ hầu như bỏ trống, trong khi các bức vách ngăn chặn đường ánh sáng tự nhiên, khiến phòng khách và khu sinh hoạt chung luôn tối dù nhà không hề chật.

Khu ăn uống khi đó nằm gọn trong bếp và kiêm luôn chỗ vẽ tranh của người mẹ. Gia đình còn thiếu chỗ cất đồ, khu vệ sinh khép kín bất tiện, còn lối đi trong nhà chưa được tính toán cho bước chân của người cao tuổi. Nói cách khác, căn hộ được thiết kế cho một gia đình nhiều thế hệ đang đi làm, chứ không phải cho hai người đã về hưu.

Đây là tình huống khá phổ biến: nhiều căn hộ được mua theo số phòng ngủ, nhưng nhu cầu sử dụng thay đổi theo thời gian, và phòng thừa có thể trở thành gánh nặng về ánh sáng, lối đi lẫn công dọn dẹp.

Bỏ hai phòng ngủ phụ thì không gian chung thay đổi ra sao

Giải pháp chủ chốt do đơn vị thiết kế 7 Design đề xuất là dỡ vách hai phòng ngủ phụ, gộp phần diện tích này vào khu sinh hoạt chung. Phòng khách nhờ đó rộng ra, các không gian thông với nhau và ánh sáng đi được sâu vào trong lòng căn hộ.

Phòng khách, phòng ăn và bếp được nối liền mạch thành một dải. Nội thất dùng tông gỗ sáng, bố cục đối xứng theo đúng sở thích của chủ nhà. Để con cháu vẫn có chỗ ngủ lại khi về thăm, ban công phụ cạnh phòng khách được chuyển thành một phòng ngủ nhỏ, có cửa xếp, chỗ ngủ và tủ đồ, đóng kín lại khi cần riêng tư.

Khu ăn uống có thêm bàn đảo, tức một khối bàn đứng độc lập giữa phòng, có thể vừa làm mặt bếp vừa làm bàn ăn. Bàn đảo ở đây kết hợp tủ trưng bày và quầy pha chế, chứa trà, dụng cụ pha trà, đồ sưu tầm và vật dụng gia đình. Khu đun nước, máy pha cà phê và hệ cấp nước tự động được tích hợp sẵn, bình chứa giấu trong tủ bên dưới để sàn nhà không bị bày biện vật dụng gây vướng chân.

Những sở thích riêng cũng được giữ lại. Một mảng tường ốp ván ép ở phòng ăn dùng để treo tranh của người mẹ. Phần tường kết cấu, tức tường chịu lực của tòa nhà không được phép tháo dỡ, được tận dụng để đặt bàn vẽ cho mẹ, kệ sách cho bố và một góc trồng cây.

Phòng ngủ, nhà vệ sinh và lối vào được tính cho người già thế nào

Phòng ngủ chính giữ nguyên vị trí giường, nhưng rộng thêm nhờ đưa một phần ban công vào trong. Thay đổi đáng chú ý nhất là có thêm hai lối ra vào: một lối thông thẳng ra phòng khách, lối còn lại đi qua khu vệ sinh bằng cửa trượt. Cách bố trí này tạo thành một đường đi vòng khép kín, giúp người già rút ngắn quãng đường di chuyển, đồng thời giúp không khí lưu thông tốt hơn.

Khu vệ sinh được tổ chức theo mô hình phân tách chức năng, nghĩa là bồn cầu, phòng tắm, bồn rửa và khu giặt giũ mỗi thứ một khu riêng, nhiều người có thể dùng cùng lúc. Toàn bộ sàn nhà được làm phẳng, không còn bậc lên xuống, hạn chế chỗ dễ vấp ngã.

Phòng tắm gom luôn khu giặt, giỏ phân loại quần áo và chỗ cất khăn, có bệ ngồi tắm cho người lớn tuổi cùng các ô lấy sáng trên tường. Đối diện là hệ tủ gia dụng nhiều ngăn kéo, bàn gấp quần áo, dụng cụ là ủi và robot lau nhà có hệ cấp, thoát nước tự động. Bồn rửa đặt sát lối đi, ngăn kéo ở độ cao vừa tầm để giảm động tác cúi người.

Ở cửa ra vào, tủ giày được thiết kế kèm ghế ngồi và điểm tựa để người già thay giày, mặc áo khoác dễ dàng. Bên cạnh là một kho nhỏ không lắp cửa để đồ dùng hằng ngày, hàng hóa và bưu kiện, bớt thao tác đóng mở trong lối đi hẹp.

Bếp và chỗ lưu trữ được sắp xếp lại ra sao

Một phần diện tích bếp cũ được nhường cho hệ lưu trữ ở lối vào, còn bếp chính dời sang vị trí phòng ăn trước đây, có mặt bằng thao tác rộng hơn. Tủ bếp hình chữ L, khu sơ chế đặt sát cửa sổ để tận dụng ánh sáng.

Mảng tường giữa tủ trên và tủ dưới ốp tấm thép tráng men hút được nam châm, cho phép gia chủ tự gắn thêm phụ kiện treo đồ tùy nhu cầu. Phía đối diện là hệ tủ phân loại gia vị, thực phẩm khô, bên dưới có bàn ăn gấp gọn cho những bữa đơn giản mà không phải ra phòng ăn chính.

Bối cảnh: vì sao cải tạo nhà cho người cao tuổi đáng quan tâm

Công trình được VnExpress giới thiệu qua bài của Bích Phương, theo trang kiến trúc Gooood, ảnh của Fang Liming. Điểm khiến dự án được chú ý không nằm ở vật liệu đắt tiền mà ở cách đặt câu hỏi: căn nhà cần phục vụ ai, vào giai đoạn nào của cuộc đời.

Ở Việt Nam, xu hướng già hóa dân số khiến ngày càng nhiều gia đình phải tính tới chuyện nơi ở cho cha mẹ. Thông thường, người ta nghĩ tới việc mua thêm nhà hoặc đón bố mẹ về ở chung. Câu chuyện ở Bắc Kinh gợi ra lựa chọn thứ ba: giữ nguyên căn nhà quen thuộc và chỉnh sửa nó cho vừa với nhịp sống tuổi già. Lựa chọn này có thể ít tốn kém hơn đổi nhà và giữ được sự gắn bó của người già với khu phố, hàng xóm.

Tuy vậy, cải tạo chung cư tại Việt Nam thường có giới hạn. Theo thông lệ, chủ căn hộ phải báo ban quản lý tòa nhà trước khi sửa chữa, không được đụng vào tường chịu lực, cột, dầm và hệ thống kỹ thuật chung. Việc đưa ban công vào trong nhà hay biến ban công thành phòng ngủ, như căn hộ ở Hải Điến, ở nhiều dự án trong nước có thể bị hạn chế vì liên quan tới mặt đứng công trình và an toàn phòng cháy chữa cháy. Ai muốn áp dụng nên đọc kỹ nội quy tòa nhà và hỏi ý kiến đơn vị thiết kế trước.

Tác động với người mua chung cư và người bán căn hộ

Với người đang tính mua chung cư cho cha mẹ, bài học đầu tiên là đừng chỉ đếm số phòng ngủ. Một căn ít phòng nhưng nhiều ánh sáng, lối đi phẳng và khu vệ sinh dễ tiếp cận có thể phù hợp hơn căn nhiều phòng nhưng tối và chia cắt. Khi đi xem nhà, nên để ý vị trí tường chịu lực, vì đây là phần không thể dỡ và sẽ quyết định khả năng cải tạo sau này, giống cách kiến trúc sư ở Bắc Kinh phải biến bức tường kết cấu thành góc vẽ và kệ sách.

Với người sở hữu căn hộ rộng mà con cái đã ra ở riêng, có hai hướng: bán căn lớn để mua căn nhỏ gọn hơn, hoặc giữ lại và cải tạo. Cách thứ hai có ưu điểm là không mất chi phí giao dịch như thuế, phí chuyển nhượng và không phải làm lại thủ tục sang tên sổ hồng, tức giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ. Đổi lại, cần cân nhắc rằng một căn đã giảm từ 3 xuống 1 phòng ngủ chính có thể khó bán hơn với các gia đình trẻ nếu sau này muốn chuyển nhượng, nên ưu tiên những thay đổi có thể đảo ngược như vách ngăn nhẹ, cửa xếp.

Với người bán, căn hộ có thiết kế thân thiện với người cao tuổi, sàn phẳng, nhà vệ sinh rộng, có thể trở thành một điểm cộng khi giới thiệu tới nhóm khách mua nhà cho bố mẹ, một nhóm nhu cầu có xu hướng tăng.

Câu hỏi thường gặp

Căn hộ ở Bắc Kinh đã thay đổi những gì sau cải tạo?

Căn hộ 120 m2 ở quận Hải Điến bỏ vách hai phòng ngủ phụ để mở rộng khu sinh hoạt chung, chuyển ban công phụ thành phòng ngủ nhỏ cho con cháu và dời bếp sang vị trí phòng ăn cũ. Phòng ngủ chính có thêm hai lối ra vào, khu vệ sinh được tách theo chức năng và toàn bộ sàn được làm phẳng.

Có được phá tường khi sửa căn hộ chung cư ở Việt Nam không?

Thông thường chỉ được dỡ vách ngăn không chịu lực, còn tường chịu lực, cột, dầm thuộc kết cấu tòa nhà thì không được can thiệp. Chủ căn hộ nên báo ban quản lý và có bản vẽ của đơn vị thiết kế trước khi thi công để tránh vi phạm nội quy.

Mua chung cư cho bố mẹ lớn tuổi nên chú ý điều gì?

Nên ưu tiên căn có nhiều ánh sáng tự nhiên, lối đi rộng, ít bậc, khu vệ sinh dễ tiếp cận và tòa nhà có thang máy ổn định. Ngoài ra cần kiểm tra pháp lý, tình trạng sổ hồng và nội quy cải tạo của dự án nếu dự định sửa lại cho phù hợp.

Giảm số phòng ngủ có làm căn hộ khó bán lại không?

Có thể, vì nhiều người mua căn hộ lớn thường tìm đủ số phòng cho gia đình nhiều thành viên. Cách an toàn là dùng các giải pháp linh hoạt như cửa xếp, vách nhẹ, giống phòng ngủ nhỏ cho con cháu trong căn hộ ở Bắc Kinh, để dễ khôi phục khi cần chuyển nhượng.

Những chi tiết nhỏ nào giúp nhà an toàn hơn cho người già?

Theo mô tả của công trình, đó là sàn không bậc, bệ ngồi tắm, ghế và điểm tựa ở tủ giày, ngăn kéo đặt ở độ cao vừa tầm để giảm cúi người, cùng bình nước giấu trong tủ để sàn không vướng đồ. Những chi tiết này thường không tốn nhiều diện tích nhưng giảm đáng kể nguy cơ vấp ngã.